เป็นหน่วยบริการปฐมภูมิใกล้บ้านที่เน้นเชิงรุก ให้บริการสาธารณสุขครอบคลุมทั้งส่งเสริมสุขภาพ ป้องกันโรค รักษาพยาบาลเบื้องต้น ฟื้นฟูสภาพ และคุ้มครองผู้บริโภค เน้นเข้าถึงง่าย เชื่อมโยงชุมชน และส่งต่อผู้ป่วยไปยังโรงพยาบาลแม่ข่าย โดยมุ่งเน้นการดูแลสุขภาพแบบองค์รวมตลอดชีวิต
การบริการหลักของ รพ.สต.
ส่งเสริมสุขภาพ (Health Promotion): ให้ความรู้ ดูแลแม่และเด็ก, ผู้สูงอายุ, ตรวจสุขภาพประจำปี, อนามัยโรงเรียน
ป้องกันโรค (Disease Prevention): ฉีดวัคซีน, ควบคุมโรคติดต่อ (เช่น ไข้เลือดออก), คัดกรองโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง
รักษาพยาบาล (Curative Care): รักษาโรคเบื้องต้น, ทำแผล, ให้ยาตามแนวทางเวชปฏิบัติ, มีเตียงสังเกตอาการแต่ไม่ค้างคืน
ฟื้นฟูสภาพ (Rehabilitation): เยี่ยมบ้านผู้ป่วยติดเตียง/ติดบ้าน, กายภาพบำบัด, แพทย์แผนไทยเบื้องต้น
คุ้มครองผู้บริโภค (Consumer Protection): ตรวจสอบอาหารและยาในร้านค้า/ตลาดในชุมชน
จุดเด่นการบริการ
เชิงรุก (Active Service): ลงพื้นที่ชุมชน หมู่บ้าน แทนการรอผู้ป่วย
ใกล้บ้าน: ประชาชนเข้าถึงได้สะดวก ลดความแออัดของโรงพยาบาลขนาดใหญ่
เครือข่าย: มีการทำงานร่วมกับ อสม. และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
โดยส่วนใหญ่ รพ.สต. จะไม่มีแพทย์ประจำ แต่จะมีพยาบาลวิชาชีพหรือสาธารณสุขชุมชนเป็นหัวหน้าทีม และประสานงานกับแพทย์โรงพยาบาลชุมชน